Müzik Yazıları

Keman Enstrümanı

Keman bir yay aracılığı ile çalınan telli bir müzik aletidir. Tanınmış bir orkestra çalgısıdır. Kemanın yanında diğer üyeleri de vardır. Bunlar : Viyola, Viyolonsel (Çello) ve Kontur bastır. Keman 16. Yüzyılda Avrupa’da ortaya çıkmıştır.  Kemanın bölümlerinin her biri farklı bir ağaçtan yapılmıştır.  Kemanın teknesi,  yani sırt bölgesi Akçaağaçtan,  kemanın göğsü Köknardan, yanlıları da Akçaağaçtan oluşur.  Kemanın göğüs kısmında da  “F” biçimde iki delik bulunur. Kemanın yanlıklarının ortasında büyük bir girinti vardır. Sapının ucu da salyangoz biçiminde bir kıvrıma sahiptir. Keman, çene altı ile omuz arasına sıkıştırılarak tutulur. Sol el parmakları sapın üzerindeki telleri çalar iken sağ el ise yayı tutar. Yayı kemanın tellerine sürterek keman çalınır. Keman yaklaşık 84 ayrı parçanın bir bütün oluşturması ile yapılmıştır. Kemanın orta bölümünde yan girintiler vardır. Bu yan girintiler yayın daha rahat hareket etmesini sağlar. Kemanın gövdesi 35 ile 36 cm arasında değişir. Kemanın gövdesi göğüs tahtası ya da tabla denen üst kapak, alt kapak ve onları birleştiren yanlık adi verilen bir kasnaktan meydana gelir.

Kemanın telleri köprü aracılığıyla gövdeye basınç yapar. Bu yüke dayanabilmesi için alt ve üst kapaklarına hafif bir kavis verilmiştir. Kemanın sap kısmının ucundaki bulgulara yada kulaklara sarılarak bağlanan teller bir eşikten atlayıp köprüyü geçerek gövdenin uç kısmındaki kuyruk bölümüne bağlanır. Tellerin titreşmesini köprü üst kapağa iletir. Kemanın burgu yuvalarına yerleştirilen kulaklar istenilen ölçüde gerilmesini sağlar. Kemanın gövdesinin içine boydan boya yerleştirilmiş ismine bas çubuğu ya da bas kirişi denen bir çıta bulunur. Eşik yani köprünün tam altında da can direği denilen bir takoz bulunur. Bas çubuğu denilen parça sesin tınlanmasına, can direği de ses titreşmelerinin alt kapağa iletilmesine yardımcı olur. Kemanın yapımı tamamlandıktan sonra özel karışımlı bir tutkalla cilalanır. Bu cila sadece dışı için önemli değildir. Bu cila ayrıca kemanın ses tınısını belirleyen önemli bir ögedir. Kemanı yapan ustalara “LUHITER” ''Luthiye'' denir. Ülkemizde keman yapımı çok gelişmiştir. Böylece çeşitli yarışmalarda birincilikleri sağlanmıştır. Kaliteli bir keman yapmak, elde etmek için kemanın her bir parçası için farklı bir malzeme yani ağaç türü kullanılır. Mesela kemanın ön kapağı için ladin ağacı, arka kapağı için kelebek ağacı, yan şeritler için kelebek ağacı, sap için kelebek ağacı, klavye için abanoz ağacı, vurgular için abanoz ağacı veya gül ağacı kuyruk için abanoz ağacı veya gül ağacı, yay için gül ağacı, yayın kılı için Moğol at kuyruğu vs. Kullanılması tavsiye edilir.

Kemanın bakımı da çok önemlidir. Bu nedenle kemanın narin bir enstrüman olduğunu unutmamalıyız. Kemanı oda sıcaklığında muhafaza etmeliyiz. Sıcaklığı sık sık değiştiği ortamlarda kemanı bulundurmamalıyız. Keman yayını çalmadan önce gerginleştirip çaldıktan sonra gevşetmeliyiz. Kemanı kesinlikle alkollü bir malzeme kullanarak silmemeliyiz. Eğer silme ihtiyacı duymuş isek hafif nemli ve polar bir bez yardımı ile temizleme biliriz. Keman akort sistemi ise ; metalden ya da hayvan bağırsağından oluşan 4 adet teli vardır. Akort sistemi kalından inceye doğru : Sol, Re, La, Mi şeklinde düzenlenmiştir. Kemandan elde edilen sesler :Tremelo (yayı hızlı hızlı telin üzerinde hareket ettirerek), SulPonticello (yayı köprüye çok yakın sürterek ince bir ses elde etme), Collegnol (yayın kılları yerine ahşap kısmını kullanmaktır) ve Glissamdo (tellerin üzerinde parmak gezdirmekle oluşan sestir). Kemanın tarihinden bahsedersek: kemanın ilk defa nerede yapıldığı bilinmemektedir. Orta çağda İngiltere de Fidelr, İtalya da Lira Da Breci, Fransa da Viol adlarıyla kullanılan yaylı enstrümanlar kemanın atası sayılır. Kemana orkestrada ilk olarak, 1565'te S.T Riggo ve Corteccia'nın eserlerinde yer verilmiştir. Kısacası keman çok geniş seslere sahip güzel bir enstrümandır. Kemanda hem sağ el hem de sol el çok büyük anlama sahiptir. Keman yayına Arşe' de denir. Keman insanların önüne sunulmuş güzel ve etkili bir müzik alettir.

 

Yazan : Gözde


Yeni yorum ekle

Onay Kodu
.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.

Enstruman Eğitimi

Bize her konuda yazabilirsiniz. Editörlerimiz mesajlarınıza 24 saat saat içerisinde yanıt vereceklerdir. Bize yazmak için Buraya tıklayınız.

Sizlerin görüşleri bizim için önemlidir. Sitemizde en çok hangi enstrümana ait derslerin olmasını istersiniz ? Ankete Katıl